Wzmocnienie regionalizmu afrykańskiego

W 1992 r., na mocy traktatu z Abuja21, postanowiono utworzyć przy Organizacji Jedności Afrykańskiej Afrykańską Wspólnotę Gospodarczą, poważnie wzorowaną na EWG (celem AWG stało się ustanowienie wspólnego rynku). Organizacji tej jednak nie przyznano bezpośrednio osobowości prawnej, lecz spowodowano, że miała ona korzystać z podmiotowości prawnej OJA21. AWG skupiła niemal wszystkie państwa afrykańskie. Traktat z Abuja stworzył powiązania prawne z organizacjami subre- gionalnymi (AMU, COMESA, ECCAS, ECOWAS, 1GAD, SADC – art. 6 i 88 traktatu z Abuja). Ich wyrazem stał się protokół z Addis Adeby z 25.2.1992 r. w sprawie stosunków między AWG a regionalnymi wspólnotami gospodarczymi, który stał się podstawą koordynacji i zacieśnienia stosunków wzajemnych i sposobem umocnienia integracji regionalnej, koordynacji i harmonizacji polityk, środków, programów i działań tych organizacji. AWG potwierdziła także możliwość przewidzianą w traktacie z Abuja udzielania wytycznych organizacjom regionalnym oraz stosowania sankcji (art. 21). W sferze stosunków zewnętrznych protokół uznaje prawo organizacji regionalnych do zawierania umów o współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, o ile nie są sprzeczne z celami traktatów założycielskich AWG i zainteresowanych organizacji regionalnych (art. 28)25.

Sposobem wzmocnienia regionalizmu afrykańskiego stało się przekształcenie Organizacji Jedności Afrykańskiej w Unię Afrykańską. Decyzję polityczną w tej sprawie podjęto na szczycie w Syrcie (9.9.1999 r.). Zgodnie z nią nowa organizacja ma zmierzać jednocześnie do osiągnięcia celów OJA i AWG, przyspieszyć rozłożony na etapy proces implementacji traktatu z Abuja (przez skrócenie etapów i ustanowienie instytucji) oraz doprowadzić do wzmocnienia subregionalnych organizacji integracyjnych26. Akt konstytuujący Unię Afrykańską podpisano w Lomé w 2000 r. Unię Afrykańską starano się wzorować na licznych rozwiązaniach przyjętych w Unii Europejskiej. Jakkolwiek Unia Afrykańska nie została w swej konstytucji określona wyraźnie jako organizacja integracyjna, to jednak z celów, zasad i ustroju organizacji można wyprowadzić wniosek, iż jest to organizacja ramowa obejmująca także integrację pana- frykańską (art. 3-5). Unia Afrykańska rozpoczęła działalność w 2002 r.27 Akt z Lomé nie uchyla Traktatu ustanawiającego AWG, lecz stwierdza, że jego postanowienia przeważają i zastępują w razie sprzeczności z postanowieniami traktatu z Abuja (w praktyce dotyczy to zwłaszcza ustroju organizacji uchyla się natomiast Kartę OJA – art. 33 ust.l i 2)28. Interesujące jest to, że państwa założycielskie nie przyznały Unii jednoznacznie osobowości prawnomiędzynarodowej i nie zawarły w Akcie postanowień wskazujących na istnienie zdolności traktatowej tej organizacji. Członkami Unii Afrykańskiej są niemal wszystkie państwa afrykańskie (nie np. Maroko).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>