Wielki Mur

Wczesna budowla zwana Fangcheng stanowiła zabezpieczenie królestwa Czu w środkowym brzegu rzeki Żółtej przed najazdami koczowników1. Po podboju niespokojnych państewek i zbudowaniu imperium chińskiego przez cesarza Quin Shihuanga w roku 221 p.n.e. Wielki Mur zmienił swoje granice. Prace prowadzone przez 10 lat z udziałem setek tysięcy ludzi na pustyni Ałaszan przypominały dzieło tworzenia egipskich piramid.

W okresie ekspansji terytorialnej imperium od VII do XIV w. Wielki Mur był jedynie śladem przeszłości. Dopiero jego rekonstrukcja i rozbudowa, trwająca tym razem ponad sto lat i zakończona w roku 1500, ożywiła tę gigantyczną budowlę. Ściana ciągnąca się od fortecy w Shanhaiy-

Jego początki sięgają VII w p.n.e. Historię i architekturę Wielkiego Muru przedstawia W Olszewski, Chiny. Zarys kultury, Poznań 2003, s. 263-270. kau do twierdzy w Jiayugan, łączyła wschodnią i zachodnią część imperium, pełniąc ponownie funkcje militarne (dzięki fortecom2) i dodatkowo funkcje komunikacyjne (umożliwiając pieszym i kurierom dotarcie do najdalszych krańców Państwa Środka).

Po przesunięciu granic imperium przez Mandżurów daleko na północ, Wielki Mur utracił po raz kolejny swoje znaczenie. W końcu wieku XVII cesarz Kangxi podjął decyzję o zaprzestaniu prac przy budowie lub konserwacji Wielkiego Muru. Od tego czasu ta największa budowla świata zwolna stawała się zabytkiem i symbolem3.

„Bitwy o koncesję” – socjalistyczny epizod i powrót do normalności

Kontakty handlowe Europy z Chinami zainicjowała brytyjska Kompania Wschodnioindyjska w końcu XVIII wieku, oferując „wymianę” opium (jedynego towaru jakiemu Chińczycy nie mogli się oprzeć) na herbatę (serwowaną na angielskim stole podczas podwieczorku)4. Efektem tej wymiany była pierwsza wojna opiumowa (1839-1842), która wobec przytłaczającej przewagi morskiej Brytyjczyków zakończyła się utratą przez Chiny wyspy Hongkong5. W kolejnych wojnach opiumowych (1857-1858, 1859-1860) u boku największych konfiskatorów walczyli Francuzi6. Po zdobyciu doświadczenia w walce Francja rozpoczęła wojnę o Indochiny (1884-1885)7. Z czasem do „bitwy o koncesję” przystąpiła Japonia, zagarniając Tajwan, po

Początkowo były to wieże sygnałowe, a z czasem ufortyfikowane miasta. Należały do nich: Liaodong, Jinzhen, Czungihen, Zhenbao, Xuanfu, Datong, Taiyuan, Yansiu, Nin- gxia, Guyuang, Gansu.

Ten symbol wykorzystałem w swoim podręczniku: Integracja europejska z europejskiej perspektywy, Warszawa 2004, s. 210, dla podkreślenia znaczenia Chin w procesie politycznej integracji Unii ze światem zewnętrznym.

Podczas tych wojen Europejczycy spalili pałac carski Yuanminguan o wyjątkowych walorach zabytkowych. Nic dziwnego, że Chińczycy patrzyli na konfiskatorów jak na barbarzyńców. Koniec historii związanej z francuskim panowaniem w Indochinach ukazuje J. Kukułka w pracy pt. Historia współczesnych stosunków międzynarodowych 1945-2000, wyd. IV, Warszawa 2003, s, 567. walkach w 1895 r.8 Dalsze dzielenie Chin miało miejsce w 1895 r., kiedy zagarnięte zostały kolejne „dzierżawy” przez Stany Zjednoczone (Filipiny i Guam) i Niemcy (Jiaozhou na półwyspie Liaodung)9. Na szczęście dla Chin kolonizatorzy zadowolili się wysokimi kontrybucjami i „dzierżawą” obszarów o strategicznym znaczeniu dla cudzoziemców.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>