Konferencja poczdamskka

W tym okresie jego władza opierała się na trzech filarach: autorytecie w armii, związkach ze światem finansów Szanghaju i biegłości w sztuce politycznej manipulacji. Ibidem, s. 124.

Podczas tej wojny Waszyngton udzielił siłom Czank kaj-szeka pomocy w walce przeciwko komunistom, którzy pod przewodnictwem Mao Tśe-tunga stworzyli swoje rejony autonomiczne w północno-zachodnich Chinach. J. Kukułka, op. cit., s. 52-53.

Aby wciągnąć Stalina do wojny z Japonią, Roosevelt, cynicznie łamiąc kairstde obietnice z 1943 r. o nienaruszalności terytorium Chin, obiecał w Jałcie m.in. przejęcie przez ZSSR południowego Sachalina oraz Wysp Kurylskich i stworzenie radzieckiej bazy morskiej w Fbit Artur

Konferencja poczdamskka potwierdziła ustalenia jałtańskie, aczkolwiek doradcy Trumana liczyli na ustępstwa Stalina w sprawach chińskich. Przesądziły one nie tylko o przyszłych zmianach terytorialnych, lecz również umożliwiały ZSSR przystąpienie do wojny z Japonią17 i zrealizowanie ukrytych celów radzieckiej dyplomacji. Ta polityka miała zgubny wpływ na bieg wydarzeń na Dalekim Wschodzie po wojnie, doprowadzając najpierw do wojny domowej18, a później do proklamowania Chińskiej Republiki Ludowej. „Socjalizm z chińską specyfiką” był początkowo na rozdrożu (w ostatnich latach panowania Mao rozszyfrował przywódców radzieckich19 i nawiązał kontakty dyplomatyczne z Prezydentem Nixonem20), potem przeżył „wiosnę w zimie” (gdy oddano hołd buntownikom z placu Tien’anmen i zrehabilitowano ofiary rewolucji kulturalnej, a jednocześnie położono nacisk na konieczność stworzenia państwa prawa)21, by w końcu „odejść bez słowa” (gdy władze Chin proklamowały otwarcie na świat i rozpoczęły reformy w stylu japońskiej rewolucji Meiji)22.

Duchowe zbliżenie Związku Radzieckiego i Chin na arenie międzynarodowej

W dniu 9.8.1945 r. Nieco wcześniej Moskwa wyprzedziła radziecko-japoński akt o neutralności z 13.4.1941 r., przypominający słynny Pakt Ribbentrop-Molotow. Toczące się w 1945 r. rozmowy między Kuomintongiem a KPCh były grą na czas. Po wznowieniu wojny widoczne było zaangażowanie USA po stronie Czang Kai-szeka i ZSSR po stronie Mao ’ise-tunga. Wpływy radzieckie okazały się być bardziej skutecznie niż amerykańskie, skoro Rząd kuomintongowski musiał się przenieść do Tajwanu, a KPCh w październiku 1949 r. proklamowała utworzenie „Nowego Państwa”, Zob. J. Kukułka, op. cit., s. 61.

Duchowe zbliżenie Związku Radzieckiego i Chin na arenie międzynarodowej dokonało się podczas wojny w Korei, traktowanej przez przywódców tych państw jako akt agresji imperialistycznej. Z czasem stosunki między tymi państwami uległy znacznemu pogorszeniu.

Zwane wówczas „dyplomacją pingpongową”, dzięki której Stany Zjednoczone poparły starania ChRL o przyjęcie do ONZ i wyeliminowanie Tajwanu z tej organizacji. Tajwan złożył już dwanaście wniosków o ponowne przyjęcie do ONZ jako samodzielne państwo, istniejące obok Chin. Zob. R. Stefański, Czy Tajwan istnieje?. Gazeta Wyborcza, www.gazeta.pl

Miało tu miejsce w epoce Deng Xiaopinga, który oddziaływał na bieg wydarzeń w Chinach od 1979 r. do 1995 r. Ocena jego rządów byłaby z pewnością bardziej obiektywna, gdyby zmarł przed 1989 r. i nie był odpowiedzialny za ponowne zajścia na Placu Tieńanmen.

Nową epokę rozpoczął Jiang Zemin, wykazujący zrozumienie dla rozwoju gospodarczego, pomimo przekonania, iż tylko Komunistyczna Partia Chin powinna dysponować monopolem na władzę polityczną. Zob. J. Kukułka, op. cit,, 303-309. jiang Zemin, zwany blaszanym kogucikiem, spełnił swoją rolę i 19.9.2004 r. zrezygnował ze swej ostatniej funkcji szefa Centralnej Komisji Wojskowej. Obecny I Sekretarz KPCh i Prezydent ChRL Hujintao kontroluje politykę swojego poprzednika. Chiński parowóz jedzie dalej.

Już za czasów Czang Kaj-szeka Tajwan rozwijał się niezwykle pomyślnie. O dziejach tej wyspy pisze w sposób interesujący G. Jaszuński w pracy Hongkong dla Chin, Warszawa 1997, s. 7-139. szanghajski z 1972 r., w którym stwierdzono że „istnieją tylko jedne Chiny, a Tajwan jest nieodłączną częścią Chin”24,Obecna polityka wobec Tajwanu, oparta o formułę „jeden kraj – dwa ustroje” znamionuje przyjęcie przez Państwo Środka systemu gospodarki rynkowej. Po powrocie Hongkongu (1997)15 i Makau (1999)26 do Chin tego przywódcy tego państwa mają nadzieję, że nikt nie będzie opierał się biegowi historii.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>