Monthly Archives Sierpień 2015

Cztery filary skutecznego multilateralizmu

Zdaniem Komisji Europejskiej skuteczny multilateralizm opiera się na następujących czterech „filarach”:

– poważnym traktowaniu zasad powszechnych

więcej ->

Umowa o dialogu politycznym i współpracy z 2003 r. cz. II

W preambule umowy Pakt Andyjski zostaje wyraźnie nazwany subregionalną organizacją integracyjną i już tam wskazuje się, że strony przykładają szczególną wagę do promocji procesu integracji andyjskiej. Wspólnego komunikatu spotkania ministerialnego z marca 2003 r., umowa o dialogu politycznym i współpracy nie miała stanowić zwieńczenia traktatowego stosunków wzajemnych, lecz krok w kierunku zawarcia umowy stowarzyszeniowej64. Negocjacje wszczęto na spotkaniu 6-8.5.2003 r.63 Ich rezultatem stała się Umowa o dialogu politycznym i współpracy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi a Wspólnotą Andyjską i jej państwami członkowskimi podpisana w Rzymie 15.12.2003 r.66 Umowa ta jeszcze nie obowiązuje. Wspólnota Europejska nie związała się nią do tej pory.

więcej ->

Różnice w sposobie ochrony danych osobowych w UE i USA

Różnice w podejściu do ochrony danych osobowych we Wspólnocie Europejskiej w porównaniu z podejściem w USA są znaczące. W ujęciu europejskim ochrona danych osobowych wpisuje się w system ochrony praw podstawowych. Zgodnie z konwencją nr 108 Rady Europy nie można gromadzić informacji o osobie bez jej uprzedniej zgody, a samo gromadzenie danych musi się odbywać z zachowaniem określonych standardów. Wspólnota Europejska od czasu wejścia w życie Traktatu z Amsterdamu (1.5.1999 r.) w art. 286 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej (TWE) wyraźnie zobowiązuje swoje instytucje do przestrzegania przepisów wspólnotowych dotyczących ochrony danych osobowych. Podobnie Karta Praw Podstawowych, proklamowana w grudniu 2000 r., w rozdziale zatytułowanym „Wolności” w art. 8 zobowiązuje do ochrony danych osobowych. Nawet jeśli Karta nie jest aktem prawnie wiążącym, to jej włączenie w całości do projektu konstytucji europejskiej oraz jej częste przywoływanie przez sądy wspólnotowe i rzeczników generalnych3, świadczy o tym, że określa ona pewien niekwestionowany standard ochrony praw podstawowych.

więcej ->

Konsekwencje globalnego rozwoju

Konsekwencją globalnego rozwoju jest także uwypuklenie samoświadomości narodowej, kulturowej, wartości podstawowych, czy religijnych. Znajduje to potwierdzenie w postawach wielu mieszkających w Azji muzułmanów. Widoczne jest to w dyskusjach, prowadzanych w różnych środowiskach (w tym uniwersyteckich, na łanach gazet). Zasadnicza problematyka dotyczy wzajemnego stosunku technologii do islamu i wiedzy, a także własnych wartości kulturowych. Dyskutanci wskazywali na zagubienie się jednostki w globalnym świecie. Podkreślali brak stabilizacji moralnych postaw i wartości. Do podobnych wniosków doszli także intelektualiści w Europie podczas toczących się dyskusji wokół KPP i konstytucji UE. W obliczu wzrastającej niepewności ludzi konieczny jest powrót do własnych wartości kulturowych, religijnych, moralnych i stałych wartości. I tutaj, podsumowanie dyskusji jest bardzo podobne dla obu cywilizacji.

więcej ->

Odróżneinie organizacji integracyjnych od klasycznych organizacji

Jednak odróżnienie organizacji integracyjnych od klasycznych organizacji współpracy międzynarodowej nie jest zadaniem łatwym. Sytuacja staje się niekiedy tym bardziej trudna, że: 1) statuty niektórych organizacji prima Jacie klasycznych wskazują, że celem tych organizacji jest integracja państw (np. Statut Rady Europy z 1949 r.12, gdzie mowa o potrzebie stworzenia ściślejszego związku państw europejskich i ściślejszej jedności – preambuła, art. 1 lit. a) 2) celem niektórych organizacji klasycznych jest wspieranie czy nawet doprowadzenie do integracji lub jej pogłębienia i poszerzenia (np. Karta OPA z 1948 r., znowelizowana ostatnio Protokołem z Managui z 1993 r.13, kładąc nacisk na solidarność państw amerykańskich, a w szczególności rozwijając koncepcję rozwoju integralnego, zawiera postanowienie, iż integracja państw rozwijających się Ameryk stanowi cel systemu międzyamerykańskiego, ukierunkowuje ich wysiłki, a same państwa mają podejmować niezbędne kroki w celu przyspieszenia procesu integracyjnego w konsekwencji ma powstać wspólny rynek Ameryki Łacińskiej – art. 42 por. też art. 41 i 43 Karta zwiera też zobowiązanie do współpracy na zasadzie harmonijnego, zrównoważonego i efektywnego rozwoju oraz harmonizacji legislacji socjalnej – art. 44, 46) 3) charakter niektórych organizacji ulega przekształceniu z organizacji współpracy w organizację integracji państw (np. ASEAN) 4) poziom integracji państw jest niekiedy na tyle niski, że odróżnienie organizacji klasycznej od organizacji integracyjnej może nastręczać wiele wątpliwości (dotyczy to zwłaszcza sytuacji, kiedy strefa wolnego handlu nie łączy się z instytucjonalizacją pewną wskazówką może być jednak to, że organizacje klasyczne najczęściej mają osobowość prawną, podczas gdy organizacje działające na zasadzie strefy wolnohandlowej najczęściej jej nie mają, a także to, że przedmiot integracji zasadniczo różni się od organizacji współpracy).

więcej ->

KOMENTARZ W ŚWIETLE KOMUNIKATU KOMISJI EUROPEJSKIEJ CZ. II

W niniejszym opracowaniu autor przedstawia szczegóły nowego podejścia WE/UE do współpracy z ONZ, przy czym skupia się na najnowszych rozwiązaniach w tym zakresie zaprezentowanych po stronie unijnej2, pomijając historyczny aspekt tych stosunków3. Podstawą rozważań jest komunikat Komisji Europejskiej z 10.9.2003 r. pt. „Unia Europejska – Narody Zjednoczone: wybór muldlateralizmu”4, który stał się podstawą dla działań podejmowanych przez UE i jej kraje członkowskie, jeśli chodzi o ich wewnętrzne ustalenia koordynacyjne i proponowane rozwiązania w zakresie kontaktów z Systemem NZ. Komunikat ten należy też odczytywać jako składową nowego podejścia UE do prowadzenia jej stosunków zewnętrznych tak w wymiarze gospodarczym, jak i politycznym5. Nie można jednak zapominać o wcześniejszych inicjatywach zawierających zalecenia dotyczące współpracy z ONZ, w tym m.in, przede wszystkim o komunikacie Komisji z 2.5.2001 r. w sprawie budowy efektywnego partnerstwa z ONZ w obszarach polityki rozwojowej i humanitarnej6.

więcej ->

Umowa o współpracy 1 1988 r.

Umowę o współpracy między EWG a państwami-stronami GCC podpisano 15.6.1988 r. EWG związała się nią na mocy decyzji Rady z 20.2.1989 r., przyjętej na podstawie art. 113 i 235 TEWG56. Umowa z 1988 r. wyznacza obecnie obowiązujący standard prawny w stosunkach wzajemnych. Dołączono do niej listy dotyczące KNU oraz dwie wspólne deklaracje jako integralną część umowy (art. 22).

więcej ->

Unia Europejska a Mercosur

Stosunki Unii Europejskiej ze Wspólnym Rynkiem Ameryki Południowej zostały nawiązane stosunkowo niedawno, bo też sama ta organizacja jest młoda. Spowodowało to, że Mercosur nie zawierał ze Wspólnotami klasycznej umowy o współpracy. Zgodnie bowiem z protokołem z Ouro Preto z 1994 r. przekształcającym strukturę organizacyjną, stworzoną tymczasowo traktatem z Asuncion, budowa instytucjonalna Mercosur ma zakończyć się dopiero w 2005 r. Powstanie Mercosur spotkało się od razu z pozytywnym odzewem Wspólnot Europejskich/Unii Europejskiej. Już 29.5.1992 r. podpisane zostało Porozumienie międzyinstytucjo- nalne dotyczące dostarczenia pomocy technicznej i instytucjonalnej dla powstającej struktury organizacyjnej Wspólnego Rynku. W 1995 r. wynegocjowano Międzyregionalną ramową umowę o współpracy. Od 1996 r. zaczął rozwijać się dialog polityczny. Od tego roku zbierają się na wspólnych spotkaniach ministrowie (od 1998 r. uczestniczy w nich Chile oraz Boliwia). Od 1998 r. zbierają się też urzędnicy wysokiego szczebla. W 1999 r. powstaje na mocy umowy międzyregionalnej Rada Współpracy. Zdarzają się także spotkania szefów’ państw i rządów72. Od 1999 r. (decyzja z Rio de Janeiro z 28.6.1999 r.) zaczęto rokowania dotyczące międzyregionalnej umowy stowarzyszeniowej, które trwają do chwili obecnej73.

więcej ->

Unia Europejska-Syria

Unię Europejską i Syryjską Republikę Arabską58 wiąże umowa o współpracy59. Syria jest jedynym partnerem Procesu Barcelońskiego, z którym Unia Europejska nie zawarła jeszcze umowy stowarzyszeniowej. Umowy z wszystkimi pozostałymi partnerami śródziemnomorskimi zostały podpisane, a niektóre z nich już weszły w życie. Negocjacje z Syrią były bardzo powolne. W końcu 19.10.2004 r. w Brukseli zakończono formalnie negocjacje w sprawie Umowy stowarzyszeniowej między UE i Syrią60. W kolejnym etapie projekt umowy będzie przedmiotem obrad syryjskich organów ustawodawczych i Rady Unii Europejskiej, a następnie umowa będzie ratyfikowana przez parlamenty. Wraz z zakończeniem prac nad umową stowarzyszeniową między UE i Syrią, Unia Europejska zakończyła proces przygotowania umów stowarzyszeniowych z wszystkimi poza- unijnymi partnerami Procesu Barcelońskiego. Teraz Unia Europejska podejmie pracę nad wzmocnieniem integracji regionalnej państw śródziemnomorskich, zwłaszcza poprzez rozwój handlu Południe-Południe61. ny, działającą w imienin Autonomii Palestyńskiej obejmującej Zachodni Brzeg Jordanu (Cisjordanię) i Streję Gazy, Z drugiej strony, O.j. 1997, L 187, s. 3.

więcej ->

Traktat pokojowy z Shimonoseki

Do poprawy stosunków między Chinami a światem zewnętrznym przyczynił się traktat waszyngtoński z 1922 r., na mocy którego państwa europejskie zostały zmuszone do zwrotu Szanghaju (Niemcy) i Weihaiwei (Wielka Brytania)10. Po sukcesie amerykańskiej i chińskiej dyplomacji istniała szansa na przeciwstawienie się totalitaryzmowi, rodzącemu się w Europie i rozprzestrzeniającego się na cały kontynent Eurazji11. Taką możliwość pod flagą Kuomintangu miał początkowo Wu Peifu, a potem Czang Kai-szek. Pierwszy okazał się bardziej poetą niż marszałkiem (1922-1925)12, a drugi nigdy nie stał się prawdziwym jednowładcą: ani podczas „dekady nankij- skiej” C1927-1937)13 ani podczas najazdu japońskiego (1937-1945)14.

więcej ->

Ramy instytucjonalne TEP

Agenda zapowiadała utworzenie w przyszłości między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Nowego Transatlantyckiego Rynku (New Transatlantic Marketplace), w którym stopniowo znoszone byłyby bariery w przepływie towarów, usług i kapitału. W szczególności zapowiadała rozwiązanie takich kwestii jak wzajemny dostęp do rynków, kwestie standaryzacji i certyfikacji, zamówień publicznych, współpracy celnej, ochrony danych osobowych, kwestie ochrony zdrowia zwierząt i roślin, własności intelektualnej. Idea ta przybrała bardziej konkretny kształt w komunikacie Komisji skierowanym do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z marca 1998 r.5, w którym Komisja proponowała zawarcie horyzontalnego porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi, którego efektem byłoby utworzenie strefy wolnego handlu do 2010 r., utworzenie dwustronnych mechanizmów rozstrzygania sporów i przyjęcie wychodzących poza rozwiązania WTO reguł dotyczących zamówień publicznych, własności intelektualnej i inwestycji. Projekt ten został jednak odrzucony na posiedzeniu Rady w kwietniu 1998 r. na skutek sprzeciwu Francji6. Zadecydowano wówczas o kontynuowaniu współpracy na drodze sektorowych umów bilateralnych i w ramach międzynarodowych instrumentów multilateralnych. Wkrótce potem, na kolejnym szczycie UE-USA w maju 1998 r., przyjęto wspólne oświadczenie o Transatlantyckim Partnerstwie Gospodarczym (TEP – Transatlantic Economic Partnership), w następstwie którego Komisja wystąpiła z harmonogramem planu działania w ramach Partnerstwa. Został on zatwierdzony przez Radę w listopadzie 1998 r.7

więcej ->

Interpretacja praw człowieka w Europie i Azji – różnice i podobieństwa

Przedmiotem artykułu jest próba wyjaśnienia zjawiska konfrontacji podstawowych wartości między różnymi cywilizacjami...

więcej ->

Multilateralizm modelem współpracy w XXI wieku? cz. II

Rozwiązanie zaproponowane przez Komisję polega na posłużeniu się instrumentarium, które istnieje już od wielu lat, różnica zaś tkwi w szczegółach natury koordynacyjnej, głównie związanych z zapewnieniem lepszej wydajności podejmowanych kroków na szczeblu UH, poprawie skuteczności przedstawianych inicjatyw oraz zapewnieniu działaniom Unii większej „medialności”. Tym samym w ocenie zawartości komunikatu autor bierze pod uwagę szeroki kontekst polityczny, w tym znaczenie propozycji dla faktu rozszerzenia Unii Europejskiej o nowe kraje członkowskie, do czego Komisja odniosła się w komunikacie dość ogólnie.

więcej ->

Perspektywy rozwoju traktatowych stosunków wzajemnych

Umowa o współpracy z państwami członkowskimi ASEAN-u należy do tradycyjnych umów o współpracy, obejmującą współpracę gospodarczą i handlową oraz pomoc rozwojową. Została zawarta w okresie, kiedy ASEAN nie był jeszcze organizacją integracyjną w pełnym tego słowa znaczeniu. W związku z tym powstaje problem stosowania tej umowy w zmienionych warunkach (zarówno po stronie europejskiej, jak i ASEAN-u). Formalnemu podniesieniu stosunków traktatowych na wyższy szczebel zaszkodził problem Timoru Wschodniego53. Okazuje się wszelako, że jakkolwiek zgodnie z art. 8 ust. 2 umowy możliwe są jej zmiany w każdym zakresie (instytucjonalnym i rzeczowym), to jednak wynegocjowanie nowego porozumienia (nowej generacji) jest politycznie szalenie trudne.

więcej ->

Integracja w Ameryce Północnej należy do najmłodszych

Organizacją integracyjną znajdującą się na styku Ameryki Południowej i Ameryki Północnej jest Środkowoamerykański System Integracyjny (SICA), powstały w 1992 r. jako regionalna organizacja integracyjna (art. 12 Protokołu z Tegucigalpa)35. Skupia on tzw. republiki bananowe (Belize od 2000 r., Gwatemala, Honduras, Kostaryka, Nikaragua, Salwador), z wyjątkiem Panamy. SICA jest nową formą organizacyjną środkowoamerykańskiego procesu integracyjnego, który rozpoczął się w 1951 r. utworzeniem Organizacji Państw Ameryki Środkowej (ODECA), przy której w 1960 r. ustanowiono Środkowoamerykański Wspólny Rynek (MCCA). Proces integracyjny doznał jednak załamania w 1973 r. i z trudem od lat 80. MCCA odzyskiwał swoją siłę. Powołanie do życia SICA było sposobem przełamania konfliktów wewnętrznych, następstw katastrof naturalnych i zmienności na rynkach surowcowych, od których gospodarki państw członkowskich były poważnie uzależnione. Istotnie, od 1996 r. obserwujemy zacieśnianie więzów gospodarczych przez stworzenie unii celnej, docelowo działającej od początku 2004 r. (początek dała unia Gwatemali z Salwadorem, do której w 2000 r. przyłączyły się Honduras i Nikaragua, a w 2002 r. Kostaryka)35. SICA ma własną osobowość prawnomiędzynarodową (art. 31 Protokołu z Tegucigalpa).

więcej ->